Skip to main content

Kragujevac

Go Search
Home
Terenski rezultati
Novi Sad
Bačka Topola
Vrbas
Vršac
Zrenjanin
Kikinda
Pančevo
Ruma
Senta
Sremska Mitrovica
Sombor
Subotica
Beograd
Čačak
Jagodina
Kragujevac
Kraljevo
Kruševac
Leskovac
Mladenovac
Negotin
Pirot
Požarevac
Smederevo
Šabac
Užice
Valjevo
Vranje
Niš
  

Portal Prognozno-izveštajne službe zaštite bilja > Kragujevac > Usevi ili zasadi
Zdravstveno stanje ozimog ječma

Na terenu RC Kragujevac usevi ozimog ječma nalaze se u fazi 1-3 lista razvijeno (11-13 BBCH skale).

velika slika

Monitoring se vrši na dve lokacije: Petrovac (opština Kragujevac) i Veliko Krčmare (opština Rača). Vizuelnim pregledom nije registrovano prisustvo simptoma bolesti ni na jednoj od lokacija. Prisustvo cikada uočeno je na lokaciji Petrovac na 3% biljaka, dok su lisne vaši prisutne na  5% biljaka. Na lokaciji Veliko Krčmare nije primećeno prisustvo štetočina. Ni na jednoj lokaciji nije primećeno prisustvo aktivnih rupa glodara.

Lisne vaši su prenosioci virusnog oboljenja žute patuljavosti ječma. U zavisnosti od momenta infekcije ispoljavaju se različiti simptomi. Najopasnija je jesenja infekcija, jer u tom slučaju prinos može potpuno izostati. U slučaju kasnijih infekcija dolazi do pojave kržljavosti biljaka, žutila listova i smanjenja prinosa. Topla jesen, blaga zima i izostanak oštrih mrazeva pogoduje aktivnostima lisnih vaši i povećava mogućnost pojave infekcije. Nakon mrazeva, čija se pojava prognozira u naredom periodu, populacija lisnih vaši znatno opada i smanjuje se opasnost od pojave ovog oboljenja, s toga se ne preporučuju hemijske mere zaštite u cilju suzbijanja ovih štetočina.

Pojava fuzarioze klasa u ozimom ječmu
Na terenu RC Kragujevac ozimi ječam nalazi se u fazi od kasna mlečna zrelost (BBCH 77) do rana voštana zrelost (BBCH 83).
 
Vizuelnim pregledom  useva ječma, na lokalitetima Cerovac i Lužnice, opština Kragujevac, registrovano je prisustvo simptoma fuzarioze klasa (Fusarium graminearum) na do 7% klasova. Simptomi su zahvatili površinu klasa manju od 10%.
 
 
Do infekcije klasa ovom gljivom može doći u svim fazama njegovog razvoja, ali je najštetnija u toku cvetanja, odnosno na samom početku cvetanja, i to u uslovima vlažnog i kišovitog vremena. Tada su prašnici izloženi u spoljnoj sredini i samim tim najdostupniji napadu patogena. Zato se i hemijske mere zaštite preporučuju na samom početku cvetanja, kada 5% klasova izbaci prašnike, pred najavljene padavine. Naknadni i raniji tretmani nemaju ekonomsku niti biološku opravdanost.
 
RC Kragujevac nastavlja sa praćenjem zdravstvenog stanja ozimog ječma.
Žuta patuljavost ječma (Barley yellow dwarf-BYD)

Žuta patuljavost ječma predstavlja virusno oboljenje koje se javlja na žitaricama i drugim biljkama iz porodice trava. Najvažniji priridni domaćini su joj ječam, ovas i pšenica. Virus parazitira na preko  100 vrsta iz porodice  trava (Poaceae).

Simptomi koji se javljaju na zaraženim biljkama su zaostalost u porastu (patuljavost) i žutilo na listu. Jačina simptoma kojii se pojavljuju zavisi od od fenofaze kada je biljka zaražena. Zaraženi listovi su puniji i stoje uspravno. Pšenica je najosetljivija prema virusu u fenofazi klijanja. Zaražene biljke dostižu trećinu svoje veličine, obično ne klasaju, a prinosi su neznatni. Na zaraženim listovima jačma u početku se javljaju pege žuto zelene boje koja kasnije prelazi u crvenkastu i tamnocrvenu boju. Ukoliko do infekcije dodje kasnije, crvena boja je lokalizovana na ivici liske. Slične simptome mogu izazvati i abiotski faktori kao što su niska temperatura, višak ili manjak vode u zemljištu, nedostatak đubriva i oštećenje od herbicida.

Zaraza se ostvaruje najčešće u toku jeseni kada je usev u stadijimu razvoja jednog ili više malih listova.  Na pojavu bolesti povoljno deluju povišene temperature u toku zime što je ove godine bio slučaj. Bolest se prenosi isključivo lisnim vašima. Vaši se tokom jeseni hrane zaraženim biljkama i prelazeći sa ishranom na zdrave biljke, prenose zarazu.  

uzorak ječma na kojem je laboratorijski potvrđeno prisustvo virusa BYD

Ukoliko se u toku jeseni ostvari infekcija, bolest je  nemoguće suzbijati. Zato je neophodno pratiti naseljavanje vektora biljnih vašiju na parcele sa izniklom pšenicom u toku jeseni.   

izgled parcele pod ječmom zaražene virusom BYD

 

vaši-vektori virusa žute patuljavosti ječma